Gas(t)vrij Eck en Wiel

UPDATE 21-09-2026: Het bewonersinitiatief Gas(t)vrij Eck en Wiel heeft, samen met energiecoöperatie eCoBuren, de mogelijkheden verkend van een zeer-lage-temperatuur (ZLT) bronnet waarmee bijna alle woningen en gebouwen in Eck en Wiel duurzaam verwarmd en gekoeld kunnen worden.

In het kort: De conclusie van het onderzoek is dat een grootschalig ZLT-bronnet in Eck en Wiel niet realistisch is vanwege de hoge kosten en beperkt draagvlak. Wel is er interesse in een collectieve actie voor bodemenergiesystemen met gesloten bodemlussen en inkoop van warmtepompen. Heb je interesse om samen met je buren te onderzoeken of de gezamenlijke inkoop van bodemenergie en warmtepompen mogelijk is, laat het weten via het formulier onderaan deze pagina. (klik hier voor het formulier)

Een ZLT-bronnet is een alternatief voor traditionele warmtenetten op een midden-temperatuur (MT-warmtenet) van 55-70 graden. Deze warmtenetten blijken echter niet geschikt voor kleine dorpskernen waar de bebouwing relatief ver uit elkaar staat en geen restwarmte voor handen. De verwachting is dat een ZLT-bronnet financieel en technisch veel haalbaarder is voor dergelijke kleine kernen. Daarnaast biedt een ZLT-bronnet niet alleen de mogelijkheid van verwarmen in de winter, maar kan ook koelen in de zomer. Het KNMI voorspelt dat, de komende decennia, de vraag naar koelen in de zomer enorm gaat toenemen, terwijl de warmtevraag in de winter juist steeds meer afneemt. Een ZLT-bronnet kan flexibel inspelen op deze ontwikkeling en voorzien in de behoefte naar warmte of koude.

Het grote voordeel van een ZLT-bronnet is dat in een dergelijk netwerk, water circuleert tussen 10 en 15 graden, waarmee elke woning makkelijk met een eigen warmtepomp verwarmd (en gekoeld) kan worden zonder hele hoge isolatie eisen. Isoleren blijft natuurlijk verstandig om energie te besparen, maar kan dan op een moment gedaan worden wanneer dit het beste uitkomt voor de bewoner. Doordat een ZLT-bronnet niet afhankelijk is van de buitenlucht, maar gebruik maakt van opgeslagen warmte in de bodem, is het veel minder afhankelijk van de buitentemperatuur en zal daardoor een lagere belasting geven op het elektriciteitsnet.

Duurzaamheidsfonds Betuwewind

Om zeker te zijn dat een ZLT-bronnet technisch en financieel haalbaar is, wordt er momenteel een verkenning gedaan en uitgewerkt in een overzicht van de mogelijkheden voor de inwoners van Eck en Wiel.

Voor de begeleiding van dit haalbaarheidsonderzoek heeft het Duurzaamheidsfonds van Betuwewind een financiële bijdrage gegeven.  

Resultaten

Het onderzoek is afgerond en op donderdag 17/09/2026 gepresenteerd naar de bewoners van Eck en Wiel. De belangrijkste resultaten uit het onderzoek zijn:

• Het Waterschap Rivierenland ziet momenteel geen mogelijkheden om warmte uit rioolwater beschikbaar te stellen aangezien deze nog verwerkt moet worden in de rioolwaterzuivering in Tiel. Pas daarna is rioolwater beschikbaar als mogelijke bron voor warmtenetten.
• De kosten voor warmtewinning uit een grootschalig zonneveld (zonthermie) zijn te hoog om te komen tot een verantwoorde businesscase, mede omdat de benodigde grond aangekocht of gepacht moet worden. 
• De restwarmte uit fruitkoelingen is voldoende om bijna 200 woningen te verwarmen, echter deze warmte is alleen korstondig in het najaar beschikbaar. Daardoor moet een groot deel van de warmte opgeslagen worden in de bodem (WKO = warmte-koude-opslag) wat de kosten sterk verhoogd waardoor er geen sluitende businesscase verkregen kan worden. 
• Bodemenergie met behulp van ondiepe gesloten bodemlussen (+/- 150 meter diep) is in Eck en Wiel mogelijk en er gelden geen dieptebeperkingen. Met deze technologie kunnen ook minder goed geïsoleerde woningen efficiënt verwarmd worden met een individuele water/water warmtepomp.
• Ondiep aanleggen van een ZLT-bronnet blijkt in de praktijk slechts een beperkte besparing te geven waardoor dit alleen verantwoord is bij een groot percentage gebruikers van het warmtenet. 

Conclusie

Met de aanwezigen van de informatieavond is geconcludeerd dat een grootschalig ZLT-bronnet voor Eck en Wiel niet realistisch is, maar dat er wel voldoende interesse is voor kleinschalige collectieve inkoop van bodemenergie systemen. Door een collectieve aanpak kan er bespaard worden op de kosten voor het boren van de bodemlussen en de aanschaf en installatie van warmtepompen. De oproep van de aanwezigen is om hier verder onderzoek naar te laten doen en een groep van geïnteresseerden te vormen.